الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

207

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

دهيد ) . و ( وَ سَرِّحُوهُنَّ سَراحاً جَمِيلًا « 1 » - 49 / احزاب ) كه به طور استعاره از همان - تسريح - است . واژه‌هاى - تسريح و طلاق - هر دو استعاره از همان معنى به خوبى رفتار كردن و اطلاق يعنى به حال خود گذاردن است . از واژه - سَرْح - معنى گذرنده و رونده تعبير شده است مىگويند : نَاقَة سَرْحٌ : به سرعت و آسانى حركت مىكند . و مُنْسَرِح : نوعى از موى فروهشته و بلند بدن عريان كه لفظش از آن واژه استعار شده است ( چون باب انفعال از - سرح - در معنى درخت با ميوه يا چريدن و رها كردن نيست بلكه برهنه شدن و موى رها كردن و بر پشت خوابيدن است پس لفظش استعاره شده نه معنى آن ) . سرد : السَّرْد : بافتن با حلقه و مهره و آنچه كه درشت و خشن بافته مىشود مثل بافتن زره و دوختن پوست و چرم ، و به طور استعاره در تنظيم نمودن آهن به كار مىرود ، چنان كه در آيه : ( وَ قَدِّرْ فِي السَّرْدِ - 11 / سباء ) ( دستور زره سازى به داود نبى ( ع ) است كه

--> ( 1 ) يعنى با كمال خوبى و محبّت طلاق دهيد ، قابل توجّه است كه قرآن در مورد طلاق بر واژه‌هاى ( احسان - جميل - معروف - مودّت - رحمت ) تكيه مىكند كه در امور همسرى و خانوادگى بايستى بر همين اساس باشد زيرا پى ريزى و زير بناى وجود انسان همين معانى است نه اينكه بر روش حيوان زيستى و اقتصاد و سود طلبى كه صاحبان مكاتب غير الهى بر آن تكيه مىكنند و سرمايهء حيات فردى ، خانوادگى و اجتماعى را بر تضادّ و اختلاف و سود پرستى مىپندارند . ولى قرآن در بارهء روابط خانوادگى مىگويد : ( وَ جَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً - 21 / روم ) يعنى رابطه ازدواج و همسرى شما را بر پايهء محبّت و رحمت قرار داده‌ايم و بايستى زندگى خانوادگى طورى باشد كه با همسرانتان سكينه و آرامش يابيد نه تضادّ و ستيزه و جدال و اگر در صورت اضطرار و استثناء و به خاطر عواملى ايجاب كرد جدا شوند بايستى با تمام احسان و جمال و نيكى انجام دهيد .